Jako dietetyk kliniczny na co dzień pracujący z kobietami zmagającymi się z zaburzeniami hormonalnymi i jelitowymi, doskonale rozumiem Twoją desperację. Kiedy codziennie odczuwasz ból i dyskomfort, jesteś w stanie zapłacić każdą kwotę za obietnicę ulgi. Zanim jednak dodasz ten drogi test do koszyka, przeczytaj ten artykuł. Opowiem Ci, dlaczego z perspektywy medycyny opartej na faktach (EBM), komercyjne badania mikrobioty to często wyrzucanie pieniędzy w błoto.

Czym właściwie są komercyjne testy mikrobioty jelitowej?

Większość dostępnych na rynku badań kału polega na analizie genetycznej (sekwencjonowaniu) lub hodowli bakterii. Na podstawie próbki laboratorium przygotowuje dla Ciebie wielostronicowy, kolorowy raport. Dowiesz się z niego, czy masz za mało bakterii z rodzaju Bifidobacterium, a za dużo z rodziny Proteobacteria. Często na końcu znajduje się propozycja „terapii celowanej”, czyli długa lista suplementów i probiotyków do kupienia.

Brzmi naukowo i profesjonalnie, prawda? Problem polega na tym, że nauka o mikrobiome jest wciąż w powijakach, a przekładanie tych wyników na praktykę kliniczną to w dużej mierze… wróżenie z fusów.

Dlaczego testy z kału na dysbiozę nie mają sensu medycznego?

Oto 3 powody, dla których światowe towarzystwa gastroenterologiczne nie zalecają rutynowego wykonywania komercyjnych testów mikrobioty w celu diagnozowania problemów jelitowych.

1. Nikt nie wie, jak wygląda „idealna” mikrobiota

Raporty z badań porównują Twój wynik do profilu „zdrowej populacji”. Szokująca prawda jest taka, że w nauce nie istnieje oficjalna definicja idealnego mikrobiomu. To, co u jednej osoby jest stanem chorobowym (dysbiozą), u innej – żyjącej w innym klimacie, jedzącej inną dietę – może być stanem całkowicie naturalnym i zdrowym. Nasze jelita to unikalny odcisk palca.

2. SIBO diagnozuje się w jelicie cienkim, a nie w grubym!

To najczęstszy błąd pacjentek z wzdęciami i endometriozą. Jeśli podejrzewasz u siebie SIBO (przerost bakteryjny w jelicie cienkim), badanie kału jest całkowicie bezużyteczne. Dlaczego? Ponieważ kał to produkt końcowy, odzwierciedlający środowisko jelita grubego. To tak, jakbyś próbowała ocenić stan silnika samochodowego, analizując spaliny wylatujące z rury wydechowej. SIBO diagnozuje się wyłącznie za pomocą oddechowych testów wodorowo-metanowych.

3. Mikrobiota zmienia się z dnia na dzień

To, co pokaże badanie kału, to obraz Twoich jelit z konkretnego dnia. Wystarczy, że na kilka dni przed badaniem wyjedziesz na wakacje, zmienisz dietę, przeżyjesz silny stres w pracy albo wypijesz trochę alkoholu, a Twój profil bakteryjny drastycznie się zmieni. Ustalanie półrocznej, drogiej kuracji probiotycznej na podstawie jednego, „chwilowego” ujęcia mija się z celem.

W jakie badania jelit NAPRAWDĘ warto zainwestować? Czerwone flagi

Czy to oznacza, że w ogóle nie powinnaś badać swoich jelit? Absolutnie nie! Kiedy trafiasz do mojego gabinetu z silnymi wzdęciami, bólami brzucha czy problemami z cerą przy PCOS, skupiamy się na badaniach, które mają realną wartość diagnostyczną i pozwalają na podjęcie konkretnego leczenia:

• Kalprotektyna w kale: Złoty standard. To marker, który wyklucza lub potwierdza aktywny stan zapalny w jelitach (pomaga odróżnić zespół jelita drażliwego – IBS od chorób zapalnych, takich jak choroba Leśniowskiego-Crohna).
• Krew utajona w kale: Podstawowe badanie przesiewowe, o którym nie wolno zapominać.
• Elastaza trzustkowa w kale: Pozwala ocenić, czy Twoja trzustka produkuje wystarczającą ilość enzymów trawiących jedzenie (ich brak to częsta przyczyna wzdęć).
• Badania w kierunku pasożytów i Lamblii (z 3 niezależnych próbek).
• Test oddechowy wodorowo-metanowy (z laktulozą) w kierunku SIBO/IMO.